تبلیغات
گیاهان دارویی-طب سنتی - آماده سازی وعمل آوری گیاهان دارویی(بخش چهارم)
گیاهان دارویی-طب سنتی
وبلاگ تخصصی گیاهان دارویی و خرید و فروش گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
به فروشگاه بزرگ گیاهان دارویی و محصولات طب سنتی شفای سبز ایران خوش آمدید

بازدید : مرتبه
تاریخ : سه شنبه 12 آبان 1388
بررسی اعمال پس از برداشت گیاهان دارویی انبار داری و بسته بندی و...

                                   بنام خداوند بخشنده و مهربان

آماده سازی وعمل آوری گیاهان دارویی(بخش چهارم)

اعمال پس از برداشت

قبل از عرضه به بازار ، روی اندام های دارویی خشک شده (برحسب نوع ماده موثره و چگونگی استفاده از آنها) باید اعمالی انجام گیرد که مهمترین این اعمال عبارت اند از:

1-       جدا کردن اضافات نا مناسب و تمیز کردن اندام های خشک شده

در صورتی که هنگام جمع آوری محصول ، قسمت هایی از گیاهان دیگر با اندام های گیاه مورد نظر مخروط شده باشند.

استقرار تهویه های مناسب هنگام تمیز کردن اندام ها نیز باعث خارج شدن ذرات گرد وغبار حاصل از آنها می گردد.

2-       خرد کردن

3-       الک کردن

4-       بسته بندی

اگر اندامی که جمع آوری شده ریشه یا اندام زیر زمینی باشد، بعد از خشک کردن وقبل از بسته بندی کردن باید باقی مانده اندام های هوایی کاملاً جدا شود.

  زمانی که اندام دارویی گل باشد ، بعد از خشک شدن،دم گل ها باقی می مانند که قبل از بسته بندی باید آنها را جدا کرد.

هدف از خرد کردن گیاهان دارویی بدست آوردن اجزایی با اندازه ی یکنواخت و تا حد امکان عاری از غبار است که این نکته در فرایند های بعدی اهمیت بالایی دارد. مثلاً ممکن است گیاهان جمع آوری شده برای عصاره گیری مورد استفاده قرار گیرند که در این صورت غبار اضافی باعث مسدود شدن پرکولاتورها می شود وعصاره کدری بدست می آید که به سختی شفاف می شود.

اگر اجزاء گیاه دارویی از نظر اندازه تفاوت زیادی با هم داشته باشند روی زمان عصاره گیری تأثیر می گذارد و باعث طولانی شدن زمان عصاره گیری می شود پس روشی که برای خرد کردن گیاهان دارویی مورد استفاده قرار می گیرد بسیار مهم است و معمولاً شامل یک فرایند چند مرحله ای است.

ß مرحله اول : الک کردن مقدماتی که باعث جداسازی خاک وجداسازی مغناطیسی فلزات می شود.

ß مرحله دوم : قطعه قطعه کرد است که اندام گیاهی مورد نظر بر روی بُرشگرها به اندازه ی مناسب برای ورود به مرحله بعد تبدیل می شوند.

قطعه قطعه کردن گیاهان هم با تولید غبار همراه است که غبار حاصله با الک کردن ثانویه جدا می شود.

ß مرحله سوم : خرد شدن است که طی سومین مرحله ی الک شدن غبار حاصل از خورد کردن گیاه جدا می شود.

واحدهای خرد کننده وطبقه بندی کننده ی داروهای گیاهی در صنعت و واحدهای تولیدی ممکن است کامل باشند، یا متناسب با واحد تولید کننده طراحی شوند.

در مجموع اجزایی که بدست می آید سه نوع است:

1-       اجزای نرم

2-       اجزای تقریباً نرم

3-       اجزای ریز

ß اجزای نرم را برای تهیه ی چای کیسه ای و ساشه مورد استفاده قرار می دهند .

*ساشه شکل دارویی است که به صورت پودر و واحدهای تک دز است.

ß اجزای تقریباً نرم برای تهیه مخلوط های دم کردنی و چای مورد استفاده قرار می گیرند.

ß اجزای ریز به عنوان محصولات آماده به مصرف ، به بازار عرضه می شود ویا جهت عصاره گیری مورد استفاده قرار می گیرد.

بسته بندی

هدف از بسته بندی:

1-       برای محافظت

2-       سهولت جابجایی

3-       سهولت ارائه به بازار

4-       جنبه زیبایی وجلب نظر مصرف کننده

نوع بسته بندی به مقصد نهایی کالا بستگی دارد. در صورتی که نیاز به حمل کردن وانبار کردن وجود داشته باشد و یا سرانجام فرآورده مصرف به وسیله کارخانه دارو سازی باشد، سعی می شود بسته بندی به گونه ای باشد که به خوبی از گیاه محافظت کند و جای کمتری را اشغال کند. داروهایی که به رطوبت حساس هستند باید در ظروف غیر قابل نفوذ به رطوبت یا کیسه های پلاستیکی قرار گیرند. در دسته بندی داروهای بسیار حساس مثل دیژیتال از مواد جاذب الرطوبه استفاده می شود. مثلاً برای نگهداری مقدار زیاد دارو ، مقدار مناسبی از آهک بدون آب را ته کیسه قرار می دهند و روی آن را به وسیله یک صفحه پر منفذ می پوشانند تا در تماس مستقیم با دارو قرار نگیرد.

  بسته بندی اسانس ها یا روغن های فرار

اسانس ها را باید در ظرف در بسته و پر قرار داد ودر جای خنک وتاریک نگهداری کرد.

برای روغن های ثابت مثل روغن کبد ماهی هم باید این نکته را رعایت کرد وگاهی اوقات هوای موجود در ظرف را به وسیله یک گاز خنثی(نیتروژن) جاییگزین کرد.

در بسته بندی وانیل از جعبه هایی که با قلع لحیم شده استفاده می کنند.

انبارداری

به طور کلی بهتر است مدت انبار داری کوتاه باشد و انبار کردن طولانی داروها توسیه نمی شود، اما استثناعاتی نیز وجود دارد که از آن جمله می توان به دارو هایی که حاوی آنتراکینون هستند اشاره کرد. این داروها را باید قبل از مصرف یک سال در انبار نگهداری شوند تا قابل استفاده شود . آنتراکینون ها ترکیباتی با اثر درمانی مسهل هستند و در گیاهانی مثل سنا وجود دارند                          

درگیاه تازه مشتقی از آنتراکینون بنام آنترانول وجود داردکه دارای اثرمسهل بسیار شدید وغیرقابل تحمل است . در واقع یک نوع سمیت محسوب می شود که ضمن انبار داری آنترانول در مجاورت هوا اکسید می شود وبه آنتراکینون تبدیل می شود که اثر دارویی گیاه تعدیل می شود. 

انبار ها باید خشک ، خنک و تاریک باشند. رطوبت باعث افزایش وزن،احتمال افزایش فعالیت قارچ و باکتری و فعال شدن آنزیم های گیاهی می شود .

نور به طور مستقیم روی مواد رنگی گیاه تأثیر می گذارد وتا حدی باعت تغییر ماده موثره می شود واکسی‍‍‍ژن موجود در هوا وآنزیم های اکسید کننده موجود در گیاه موجب اکسید شدن مواد موثره گیاه می شود.

انبارها باید ضد حریق و نسبت به گرما وحشرات نفوذ ناپذیر باشند برای جلو گیری از آلودگی میکروبی بعضی از مواد گیاهی را می توانیم ضد عفونی کرد. که برای این کار از گاز ضد عفونی کننده مثل اکسید اتیلن یا کلرومتیل می توان استفاده کرد . بعد از استفاده از این مواد باقی مانده آنها در گیاه نباید از حد خاصی تجاوز کند مثلاً حد خاص اکسید اتیلن در میوه سنا 50PPM   (50 قسمت در میلیون)است .

ساده ترین روش برای از بین بردن حشرات وجلوگیری از اثر مخرب آنها قرار دادن گیاهان دارویی در دمای 65 درجه سانتیگراد است به طوری که موجب از بین رفتن ماده موثره گیاه نشود. در مورد گیاهان معطر باید از دمای زیر 45 درجه سانتیگراد استفاده کرد. بعضی از گیاهان را می توان با پاشیدن آهک یا وارد کردن آنها در محلول های آهکی از اثر مخرب حشرات محفوظ داشت مثل زنجبیل و جزبوآ .

گیاهانی که دارای مواد موثره بسیار قوی و سمی هستند مثل تاتوره ، بذرالبنج و شابیزک(بلادون)و... با گیاهان دارویی غیر سمی در کنار هم ودر یک مکان نگهداری نشوند . ممکن است در اثر انتقال ومخلوط شدن مواد سمی ، مواد غیر سمی هم مسمومیت زا شوند .

از انبار کردن مواد دارویی حاوی بوی تند و نا مطبوع در کنار مواد دیگر خود داری شود مثل ریشه سنبل الطیب.

                                                                                         پایان بخش چهارم




طبقه بندی: آماده سازی و عمل آوری گیاهان دارویی، 
برچسب ها: انبار داری گیاهان دارویی، بسته بندی گیاهان دارویی، اعمال پس از برداشت گیاهان دارویی،
ارسال توسط علی محمدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از مطالب exsirplantsراضی بودید؟





پیوند های روزانه