تبلیغات
گیاهان دارویی-طب سنتی - تاریخچه و انواع سیستم های رده بندی گیاهی و چگونگی نامگذاری گیاهان
گیاهان دارویی-طب سنتی
وبلاگ تخصصی گیاهان دارویی و خرید و فروش گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
به فروشگاه بزرگ گیاهان دارویی و محصولات طب سنتی شفای سبز ایران خوش آمدید

قابل توجه دوستانی که به  گیاهشناسی علاقه دارند و این رشته رو دنبال می کنند.

تاریخچه و انواع سیستم های رده بندی گیاهی :

1- رده بندی مصنوعی: این روش تا اواسط قرن هجدهم میلادی ادامه داشت. اساس کار ، تکیه بر مشخصات ظاهری و ساده گیاه بود . بر این اساس گیاهان را به گروه های مفید ، سمی ، ساقه علفی ،ساقه خشبی ف همیشه سبز و خزان کننده تقسیم بندی می نمودند . در این میان تئوفراست (حدود 370 – 285قبل از میلاد) که اغلب او را پدر گیاهشناسی نامیده اند ، گیاهان را به انواع علف ها ، بوته ها ، درختچه ها و درختان تقسیم کرد و تقریبا 500 گونه گیاهی را توصیف کرده و متوجه بسیاری از تفاوت های گیاهی  مانند جام گل ف وضعیت تخمدان و گل آزین شده است . تئوفراست کتاب Historia Plantarum   را که در آن ، اختلاف اساسی بین دولپه ای ها و تک لپه ای ها نشان داده شده است ، نگاشت . بسیاری از نامهایی که امروزه  برای گیاهان به کار می رود ، مشتق از نامهای پیشنهادی  تئوفراست می باشد .

کارل لینه ، بنیانگذار گیاهشناسی نوین در قرن 18 میلادی (1707 - 1778) تعداد پرچم را در گیاهان مبنای  رده بندی قرار داد . لینه ، یک سیستم جنسی را که ارائه کرد که  در آن 24 رده(Classes)  کلاس تشخیص داده بود که اصولاً با صفات چشمگیر پرچم ها معین شده بودند. برای مثال گیاهان مریم گلی از تیره نعناع ، یاس از تیره زیتون و بید از تیره سالیکاسه و سیزاب از تیره گل میمون که همگی دارای دو پرچم بودند ، در یک رده قرار داده است ؛ در حالی که در طبقه بندی امروزی ، هر کدام فاصله زیادی از هم دارند.

 

2- رده بندی طبیعی : از اواخر وقت هجدهم ، بیشتر گیاه شناسان معتقد بوده اند که میان گیاهان ، نوعی پیوند طبیعی وجود دارد ؛ زیرا در سیستم رده بندی لینه ای ، گونه های غیر مشابه در کنار هم قرار می گرفتند ( کاکتوس و گیلاس ) و این تفکر مقابل سیستم رده بندی لینه قرار گرفت . سیستم های رده بندی طبیعی مبتنی بر این اصل است که گروه های گیاهی وابسته به یکدیگر باید در کنار هم فهرست شوند.

هدف اصلی در طرح ریزی سیستم طبیعی ، صرف نظر از جنبه تکمیلی آن ، منعکس کننده نقش آفرینش در گیاهان بود.

3- رده بندی فیلو ژنیک : نظریه تکامل موجودات توسط لامارک ، طبیعی دان فرانسوی ارائه شد . مطالعات سایر دانشمندان نظیر داروین در نیمه دوم قرن نوزدهم و مطالعه فسیل های گیاهی (علم پالئوبوتانیک) گیاهشناسان را متوجه تکامل تدریجی گیاهان نمود و به این نتیجه رسیدند که هر گروه گیاهی در طی قرون و اعصار تکامل یافته اند . که می توان آن را به صورت یک شجره نامه مشخص نمود. طرح شجره نامه گیاهی را فیلو ژنی می نامند و هر فیلوم گیاهی یکی از شاخه های این شجره نامه محسوب می شود. ردهبندی فیلوژنیک ابتدا توسط انگر پیشنهاد شد و پس از او دانشمندان دیگری در این زمینه گامهایی برداشتند که مهمترین آنها عبارت اند از : هایلر ، بسی ،وچتاین و هاچینسون ، که بالاخر توسط آمبرژه دانشمند فرانسوی تکمیل گردید. این رده بندی متابق تکامل رستنی ها و مطالعات فیلوژنی پایه گذاری شده است و بر طبق آن ، نباتاتی در یک گروه قرار می گیرند که مشخصات و اختصاصات مشترک آنها از اجداد و نیاکان فسیل آنها (که امروزه وجود ندارند) منتقل و از آنها مشتق شده است.

 

اصول رده بندی (تاکسونومی) گیاهی:    

در آغاز طبقه بندی نباتات را برحسب فرم زیستی انجام می دادند ، لیکن به تدریج خصوصیات مشترک مورفولوژیک و چگونگی تکامل نیز در این خصوص مورد نظر قرار گرفت.

واژه رده بندی را در زبان انگلیسی سیستماتیک می نامند که برگرفته از کلمه لاتین سیستماتیکوس به معنی جمع آوری و به ترتیب در آوردن اجزا استکه در کتاب های علمی مربوطه ، صرف نظر از اختلاف مختصری ، ما کلمه تاکسونومی مترادف می باشد.

موجودات زنده زمین در حال حاضر به چهار سلسله گیاهان ، جانوران ، آغازیان و ویروس ها تقسیم می شوند. سلسله گیاهان به چند واحد کوچکتر اصلی و فرعی تقسیم بندی می شوند که واحد های فرعی رده بندی گیاهان در علوم زراعی و باغی  اهمیت کاربردی دارد .

جنس : به مجموعه گیاهانی که بین آنها چند صفت مشترک مشاهده می شود ، اطلاق می شود . این صفات مشترک ، شامل شکل ظاهری گل و میوه و وضعیت قرار گرفتن قطعات گل نسبت به هم می باشد .

گونه: شامل مجموعه گیاهانی است که شباهت  های فیزیولوژیک و مورفولوژیک مشترک دارند.

 واریته: شامل نباتاتی است که بر اثر عوامل و تغییرات محیطی در گونه ها ایجاد می شود . در مورد گیاهان اهلی ، واریته های رایج در عملیات کشاورزی را گاهی کالتیوار یا رقم می نامند.

لینه خالص : گیاهان یک ساله ای که در آنها خود باروری صورت بگیرد و در اثر این عمل ، دارای ریخت ژنتیکی مشابه (هوموزیگوت) شوند و در اثر تکثیر از طریق تولید مثل ، ثابت و خالص باقی می مانند (در مواردی نیز ممکن است که جهش ژنی اتفاق بیفتد).

 

 نکاتی در باره نامگذاری گیاهان

1-     اسم گذاری علمی نباتات ، تابع قوانی کنگره بین المللی گیاه شناسی است که لینه دانشمند سوئدی ، مبنای آن را بنیان نهاد . امروزه با بکار بردن روش لینه ، نام یک گیاه با دو کلمه ی لاتین که اولی ، معرف جنس و دومی بیانگر گونه ی آن گیاه می باشد ، ذکر می شود و به روش دو نامی (باینومینال) مشهود است.

2-     ممکن است بعد از نام گونه ، حرف L . به آخر نام علمی بعضی از گیاهان اضافه شود که این حرف ، مخفف کلمه لینه است که نخستین بار گیاه مورد نظر را نامگذاری کرد و این روش بعضاً در مورد نام سایر دانشمندان نیز رعایت می شود.

3-     اغلب نام های علمی وضع شده در گیاه شناسی ، برگرفته از زبان لاتین می باشد و ممکن است توصیفی از خواص یا ویژگی های نباتات باشد که چند مورد از آنها به عنوان مثال ذکر می شود:

الف- ماده خارجی که در گیاه وجود دارد . مثلاً ادوراتا(Odoratalis) یعنی شیرین

ب- یک ویژگی مورفولوژی ؛ مثلاً هیرتا ( Hirta) یعنی کرک داشتن

ج- استفاده یا استعمال خواص ؛ مثلاً افیسینالیس (Officinalis) یعنی دارویی.

د- صفت خاص در گل یا اندام گیاه ؛ مثلاً البا (Alba) یعنی سفید و یا نیگروم (Nigrum) یعنی سیاه.

ه- جای رویش بومی گیاه ؛ مثلاً آرونسیس (Arvensis) یعنی زمین علفزار ویا مونتانا (Montana) یعنی کوهستانی.

و- گیاهی که نام عمومی دارد ؛ مثل ولگاریس (Vulgaris) یعنی معمولی .

ز- کشوری که زادبوم و رویشگاه اصلی یک گیاه باشد ؛ مثلاً پرسیکا (Persica) یعنی ایرانی

 

4-  در زبان لاتین ، صفات شامل سه نوع مذکر ، مونث و خنثی می باشند . برای صفات مذکر از پسوند«us» ، برای صفات مونث پسوند «a» و صفات خنثی پسوند «um» استفاده می شود . مانند گل شیپوری (Arum macolantum) ، یونجه (Medicago sativa) و گلرنگ (Carthamus tinctorius) .

 

آرشیو کل...




طبقه بندی: گیاهان دارویی، 
برچسب ها: تاریخچه رده بندی گیاهی، انواع سیستم های رده بندی گیاهی، رده بندی مصنوعی، رده بندی طبیعی، رده بندی فیلو ژنیک، اصول رده بندی، اصول رده بندی گیاهی، تاکسونومی گیاهی، لینه خالص، واریته، گونه، جنس، نامگذاری گیاهان، نکاتی در باره نامگذاری گیاهان،
ارسال توسط علی محمدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از مطالب exsirplantsراضی بودید؟





پیوند های روزانه