تبلیغات
گیاهان دارویی-طب سنتی - مریم گلی (salvia officinalis)
گیاهان دارویی-طب سنتی
وبلاگ تخصصی گیاهان دارویی و خرید و فروش گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
به فروشگاه بزرگ گیاهان دارویی و محصولات طب سنتی شفای سبز ایران خوش آمدید

بازدید : مرتبه
تاریخ : شنبه 14 اسفند 1389
بررسی گیاه دارویی مریم گلی و چگونگی کاشت ، داشت ، برداشت و خواص دارویی ، بسته بندی و بازار یابی و...

به نام یگانه هستی بی همتا

مریم گلی

مقدمه
گیاهان دارویی میراث های بومی در اکثر نقاط جهان مانند ایران ، چین ، یونان باستان ، هندوستان و مصر بوده اند .

به مخاطره افتادن سلامتی بشر با ایجاد ناهنجاری های مختلف درسیستم بدنی واختلالات هورمونی در اثراستفاده بیش از حد از سموم آفت کش،علف کش وغیره درنظام های کشاورزی رایج با آلودگی مواد غذایی و به همین دلیل رویکردجوامع بشری به طب سنتی ودرمان باگیاه در اثرعدم دسترسی جوامع کم درآمد به خدمات بهداشتی ودرمانی به خاطرهزینه های زیاد تولید داروهای شیمیایی وکاهش اثرات درمانی آنها وایجادعوارض جانبی مختلف .

ارزش واهمیت اقتصادی گیاهان دارویی

عوامل اقتصادی از مهمترین عوامل در تولید ، پرورش وفرآوری گیاهان دارویی و صنعت تولید داروهای گیاهی است .

داشتن ارزش افزوده بالاتر و بیشتر در بحث تولید نسبت به سایر گیاهان زراعی و باغی طبق آمار گزارش شده .

سرمایه گذاری عظیم بعضی از کشورهای اروپایی و غربی مانند آلمان ، اتریش ، بلژیک ، فرانسه ،اسپانیا در زمینه تولید و فرآوری داروها با منشأ گیاهی .

به عنوان مثال در کانادا 4/2 ، انگلستان 3/2 ، آلمان 8/2 و ایالات متحده 2/21 میلیارد دلار در سال ۱۹۹۶ . ارزش اقتصادی گیاهان دارویی فقط در بازار امریکا تا سال 2011 حدود 2 میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار پیش بینی شده بود.

با توجه به اینکه ایران جزء ۸ کشور مهم دارای فلور متنوع گیاهان دارویی در دنیاست میزان ارزش فروش گیاهان دارویی در سال 2000 میلادی تنها حدود 37 میلیارد ریال برآورد شده که در مقایسه بافروش 60 میلیارد دلاری داروهای گیاهی در جهان از جایگاه اقتصادی چندان مناسبی برخوردار نیست .

 مشخصات گیاهشناسی

مریم گلی با نام علمی salvia officinalis  متعلق به خانواده labiatea  گیاهی چند ساله وپرشاخه به ارتفاعcm  ۶۰ - ۳۰ دارای ظاهرپرپشت. برگ ها بصورت متقابل به رنگ سبزروشن وضخیم ودارای شبکه ای از رگبرگ ها ست.

مشاهده دو نوع برگ در طول ساقه یکی بیضوی ودندانه دارودارای دمبرگ درازدرقاعده ساقه ودیگری برگهای کوچک نوک تیزولی عاری ازدمبرگ درقسمتهای فوقانی ساقه.

گلهابه رنگ آبی مایل به بنفش وبندرت سفیدوظهوردرفاصله ماههای خردادوتیر ودارای نوش فراوان ومعطروموردعلاقه زنبورعسل،میوه چهارفندقه ومحصوردر کاسه گل.

ریشه به رنگ مایل به قهوه ای وراست وساقه های منشعب وچهارگوش پوشیده ازکرک.

پراکنش گیاه

داشتن قابلیت کشت دراکثرمناطق کشور.

قابل رویت دراطراف آذربایجان،مازندران،شیراز،کوههای البرز،دیزین،کندوان ودراماکن خشک ویاسنگلاخی ودامنه های بایر.

رویش درآسیا و شمال آفریقا.

به علت زیبایی و بوی مطبوع در باغچه ها کاشته می شود .

تاریخ و فواصل کاشت

زمان مناسب برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی اواخر پاییز و در خزانه هوای آزاد بین ماه های فروردین و اردیبهشت می باشد . عمق کشت بذر مریم گلیcm  ۴ – ۳ ، فاصله بذور در ردیف ها بینcm  ۷۰ – ۶۰

کشت بذور در خزانه هوای آزاد در ردیف هایی به فاصلهcm  ۲۰ – ۱۵

بهترین زمان برای تکثیر رویشی فصل پاییز می باشد .

آماده کردن بستر زمین

انجام شخم عمیق در فصل پاییز ، افزودن کود حیوانی کاملا پوسیده ترجیحا کود گوسفندی ، شخم سطحی جهت مخلوط شدن کود با خاک ، تسطیح و کشیدن ماله ، ایجاد جوی و پشته به فاصلهcm ۵۰ از همدیگر .

روش کاشت

مریم گلی را می توان توسط بذر یا از طریق رویشی تکثیر نمود .کشت توسط بذر به ۲ روش مستقیم و غیر مستقیم انجام می گیرد .

مراقبت و نگهداری

مبارزه مداوم با علف های هرز و آبیاری مرتب با دور آبیاری ۱۵ الی ۱۷ روزه ، ترجیحا عدم استفاده از کود های شیمیایی و علف کش ها ، زدن کج بیل خیلی سطحی پای بوته ها جهت نرم کردن بافت خاک .

فصل گلدهی

متفاوت نسبت به منطقه رویش . در آذربایجان معمولا از اواسط خرداد تا اواخر تیر .

برداشت

برداشت سرشاخه ها توسط قیچی های مخصوص از ارتفاع ۱۵ سانتی متری از سطح خاک .

متغیر بودن زمان برداشت نسبت به کاربرد گیاه :

۱ – به منظوراستفاده از گیاه خشک به عنوان چاشنی و طعم دهنده قبل از زمان گلدهی .

۲ – به منظور استخراج اسانس برداشت در مرحله گلدهی گیاه .

خشک کردن

خشک کردن سرشاخه های برداشت شده در سایه و زیر و رو کردن آرام آنها حداقل یک بار در روز جهت جلوگیری از بروز کپک .

حداکثر دمای مورد نیاز برای خشک کردن در خشک کن ها صنعتی ۴۰ درجه سانتی گراد . دمای بیش از این مقدار باعث پایین آمدن کیفیت ماده مؤثره می گردد .

بسته بندی و انبار

اطمینان کامل از خشک شدن کامل گیاه و ریختن آنها در کیسه های ۵۰ کیلوگرمی و گذاشتن آنها در محلی سرپوشیده و دور از رطوبت و عاری از حشرات و حیوانات موذی از جمله موش .

مواد مؤثره

روغن فرار ، ساپونین ، تانن ، رزین ، اسید های مختلف ، موسیلاژ ، نمک های معدنی ، ویتامین ها ، استروژن ، آسپاراژین ، پیکروسالوین ، سالوین ، فلاونوئید .

ترکیبات شیمیایی مؤثر در درمان سرطان

1. alpha - terpineol

2. alanine , alpha cedren

3. ascorbic acide , beta carotene

4. beta sitosterol

 

اسانس و عصاره گیری مریم گلی

در نمونه های گیاهی تازه : با استفاده از سیستم تقطیر با آب یا بخار آب ، ریختن نمونه های گیاهی در داخل دیگ تقطیر ، افزودن آب به میزان نصف وزن نمونه ها ، به دست آمدن عرق مریم گلی به میزان هر یک کیلو گرم نمونه تر6 لیتر عرق و جمع شدن همزمان اسانس در دستگاه جمع آوری اسانس.

در نمونه های گیاهی خشک :مکانیسم عمل مشابه روش قبلی با این تفاوت که میزان آب هم وزن نمونه خشک ومیزان عرق بدست آمده به ازای هر کیلو گرم نمونه خشک 4 لیتر می باشد .

ترکیبات شیمیایی موجود دراسانس

 طبق تحقیقات اخیر محققان روسی در ازبکستان توسط دستگاه GC ،GC/MS در اسانس مریم گلی ترکیبات لینالیل استات به میزان۵۰ - ۲۵ و لینالول

۲۲-۲۳ درصد گزارش شده .

نیاز های اکولوژیکی :

نیاز به گرما و هوای خشک در طول رویش ، نیاز به آب زیاد در بوته های رویش یافته از بذر ، تحمل دمای تا -۱۵ درجه سانتی گراد . خاک مورد نیاز آن دارای بافت متوسط (شنی و رسی ) و حاوی مقادیر پتاسیم و کلسیم .

تناوب کاشت:

مریم گلی را می توان با هر گیاهی در تناوب کشت کرد .

مواد و عناصر غذایی مورد نیاز :

افزودن کود حیوانی کاملا پوسیده به میزان ۲۰ تا ۳۰ تن در هکتار در فصل پاییز ، افزودن ۶۰ تا ۸۰ کیلوگرم اکسید فسفر و ۴۰ تا ۶۰ کیلوگرم اکسید پتاس در هکتار در فصل پاییز و ۶۰ تا ۸۰ کیلوگرم ازت در هکتار اوایل بهار .

خواص درمانی :

برگ آن دارای اثر نیرو دهنده ، تسهیل کننده عمل هضم ، مدر ، ضد تشنج ، تب بر ، ضد عفونی کننده ، کم کننده مقدار قند خون و قاعده آور می باشد . جهت التیام و ضد عفونی زخم ها و جراحات در استعمال خارج ، جلوگیری از خونروی ها وترشحات مهبلی ، قطع ترشح شیر در مواقع گرفتن کودک از شیر .حمام دهان و غرغره جهت از بین بردن آلودگی های مخاط دهان و آفت به صورت دم کرده برگ .

احتیاط های لازم :

۱- اجتناب از مصرف در دورن حاملگی ( در حد چاشنی غذا موردی ندارد )

۲ – اجتناب از مصرف در بیماران صرعی به دلیل ایجاد و تشدید تشنج .

بازاریابی

دربحث تولید در هر زمینه ای قدم نخست اطمینان از موقعیت وقیمت محصول مورد نظر ومیزان تقاضای آن، قدم بعدی ورود به پروسه تولید .

در زمینه تولید گیاهان دارویی از جمله مریم گلی نیز استعلام از کارخانجا ت استحصال (عرقیات) وداروسازی منطقه کاشت ودر مرحله آخراز مراکز خرید وفروش گیاهان دارویی مانند عطاری ها.

قیمت هر کیلو مریم گلی تازه 6500الی 9500 ریال متغیر نسبت به کیفیت آن.

قیمت هر کیلو مریم گلی خشک 40000 الی 50000 ریال متغیر نسبت به کیفیت عطروبو ورنگ

بسته بندی    

خود گیاه مریم گلی درایران معمولا بسته بندی خاصی ندارد چون محصول تازه آن به صورت فله ای مستقیما به مراکز استحصال ارائه شده ومحصول خشک آن نیزبه صورت بسته های نایلونی شفاف وکوچک معمولا 50 گرمی در عطاری ها دیده می شود.

عملکرد

عملکرد وزن خشک در سا ل اول در هر هکتار  800 تا1500 کیلو گرم و از سال دوم به بعد از 2 تا 4 تن متفاوت است .

منابع

  •    عمویی ، علی محمد . 1388 زراعت گیاهان دارویی ومعطر(1) . موسسه آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی.
  •   ژان ولاگ، ژیری استودولا. 1382 گیاهان دارویی . انتشارات ققنوس
  •  امید بیگی رضا .تولید وفرآوری گیاهان دارویی ،جلد دوم 1384 انتشارات آستان قدس رضوی.
  •     Vascular   plants  library
    با تشکر از  آصف ابراهیمی – زین العابدین صفدری گرداورندگان این مقاله


طبقه بندی: مقالات گیاهان دارویی،  گیاه شناسی و خواص گیاهان دارویی،  آشنایی با گیاهان دارویی و چگونگی تولید و پرورش آنها،  گیاهان دارویی، 
برچسب ها: مشخصات گیاهشناسی، salvia officinalis، labiatea، پراکنش گیاه، روش کاشت، تاریخ و فواصل کاشت، داشت، خشک کردن، بسته بندی و انبار، مواد مؤثره، ترکیبات شیمیایی مؤثر در درمان سرطان، گیاه ضد سرطان، درمان گیاهی سرطان، اسانس و عصاره گیری، ترکیبات شیمیایی موجود دراسانس، نیاز های اکولوژیکی، خواص درمانی، بازاریابی، بسته بندی، عملکرد،
دنبالک ها: salvia،
ارسال توسط علی محمدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از مطالب exsirplantsراضی بودید؟





پیوند های روزانه