تبلیغات
گیاهان دارویی-طب سنتی - علف های هرز واکولوژی علف هرز(بخش اول)
گیاهان دارویی-طب سنتی
وبلاگ تخصصی گیاهان دارویی و خرید و فروش گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
به فروشگاه بزرگ گیاهان دارویی و محصولات طب سنتی شفای سبز ایران خوش آمدید

بازدید : مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 23 دی 1388

خصوصیات علف های هرز و اکولوژی آنها

                                                 بنام خدا

    مقدمه:

در طول تاریخ انسان نخستین دریافت که بعظی از گیاهان خوردنی ، ودر مقایسه با گوشت حیوانات دارای مزایای بیشتری هستند. با گذشت زمان وبرای رهایی از چنگال کمبود مواد غذایی در برابر ازدیاد جمعیت جهت دسترسی به منابع طبیعی موجود، در صدد چاره جویی برآمدند.

پس از آن انسان فرا گرفت که چگونه از هر نوع گیاه استفاده نماید واز هر قسمت گیاه بهره لازم را ببرد. برای مثال از الیاف گیاه پوشاک واز دانه های مختلف گیاهی ،خوراک تهیه نماید.

بدین صورت بشر آموخت که گیاهان را برای رفع نیاز خود پرورش دهند در نتیجه توانستند تدارکی مداوم از غذا بدون اجبار به ترک کاشانه خود برای شکار داشته باشند،چنین بود که کشاورزی پا به عرصه حیات گذاشت.

گیاهانی که در سطح جهانی کشت می شوند از نظر تأمین کالری وپروتئین از منابع فوق العاده مهم به شمار می روند،در حقیقت مواد غذایی گیاهی بیش از 70% پروتئین مصرفی انسان را تأمین می کند (پی منتل وهمکاران 1975).

تقریباً بیش از 90% انرژی پروتئین گیاهی که صرف تغذیه انسان می شود ، توسط چند محصول کشاورزی مهم واساسی تأمین می شود.این محصول عبارت انداز: برنج،گندم،ذرت،سورگوم،ارزن،چاودار،جو،سیب زمینی،کاساوا،سیب زمینی شیرین،نارگیل،موز،لوبیا معمولی،سویا وبادام زمینی.

بر اساس برسی های بهعمل آمده درصد قابل توجهی(بیش از 20%) از این محصولات توسط علف های هرز (این مهمان ناخوانده) از بین می روند. افزایش مداوم جمعیت وعدم تغذیه کافی بخش عظیمی از جمعیت جهان (تنها حدود 35%از جمعیت جهان به اندازه کافی تغذیه می شوند) ایجاب می کند که تولید محصولات غذایی نیز افزایش یابد.این عمل طبق استراتژی زیر امکان پذیر می باشد:

1-توسعه سطح زیر کشت گیاهان زراعی

2-افزایش عمل کرد محصول در واحد سطح

افزایش عمل کرد در واحد سطح از دو طریق ممکن می باشد : الف)بالا بردن پتانسیل تولید در ارقام و واریته های زراعی

ب)کاهش خسارات وارده به محصولات کشاورزی توسط آفات،بیماری ها وعلف های هرز. 

در این تحقیق به برسی کلی ازشناخت علف های هرز و چگونگی خسارت آنها وهمچنین راه های مبارزه با این عامل خسارت پرداخته شده است.

تعاریف علف های هرز :

1- طبق یک تعریف ساده ،‌علف هرز یک گیاه نابجا می باشد یعنی در جایی می روید که حضورش نامطلوب می باشد .

2- علف هرز گیاهی است خود رو که به طور ناخواسته در مزارع و باغ ها می روید که کمیت و کیفیت و در نتیجه ارزش اقتصادی محصول زراعی را به شدت پایین می آورد و ضمن اختلال در عملیات زراعی هزینه های تولید را افزایش می دهد .

3- علف هرز گیاهی است که در جایی که رویید حضورش بیش از فایده است . گفته می شود گندم در مزرعه جو علف هرز است یعنی با وجودی که گندم دارد چون به طور خودرو روئیده است و هدف کشت نبوده است ، علف هرز محسوب می شود . از گیاهان علف هرز که در یک مزرعه می روید مثل پنیرک و گل قاصد همیشه علف هرز محسوب می شود ولی بعضی را همیشه علف هرز نمی نامیم . این که گیاهی علف هرز شناخته می شود یا نه، به مشکلاتی که تولید می کند بستگی دارد .

صفات مشخص علف های هرز :

یک گیاه هرز علاوه بر ناخواسته بودن مشخصه های دیگری هم دارد مانند :

ü          دارا بودن قدرت تولید تولید بذر زیاد و در نتیجه تولید جمعیت های بذر

ü          داشتن قدرت فراوان برای تثبیت سریع جمعیت خود در زمین

ü          توانایی حفظ قوه ی نامیه بذرهای دفن شده برای مدت طولانی

ü          سازگاری وسیع برای انتشار در شرایط گوناگون

ü          دارا بودن اندام های رویشی تکثیر شونده

ü          توانایی اشغال سریع اراضی آماده شده برای کشت و کار

 

زیان علف های هرز در مزارع کشاورزی :

1-   مصرف آب : علف های هرز مقدار قابل توجهی آب را که باید به مصرف گیاهان زراعی برسد خود مصرف می کنند . وجود علف های هرز در کف و کنار جوی ها کند شدن حرکت آب و درنتیجه نفوذ بیشتر آب در زمین و خارج میشود.

2-  مصرف مواد غذایی : علف های هرز برای جذب مواد غذایی خاک قابلیت زیادی دارند . قدرت جذب اغلب آن ها قوی تر از گیاهان زراعی است مثلا خردل وحشی ،‌نیتروژن و فسفر را چهار برابر گندم در ساختمان بدن خود ذخیره می کنند .

3-  سایه افکنی : نور خورشید انرژی حیاتی برای فتوسنتز و ساختمان غذایی گیاهان است .  علف های هرز بیشتر از گیاهان زراعی رشد کرده و شاخ و برگ بیشتری تولید می کنند.

4- ترشح مواد مسموم کننده در خاک :‌ ریشه ی گیاهان هرز معمولا مواد خاصی را ترشح می کنند که به صورت سم بسیار قوی عمل کرده و رشد گیاهان را محدود یا متوقف می کند . مانند: مرغ، دم روباهی و قیاق ، ‌اویار سلام ،‌کاهوی وحشی اشاره کرد که به این پدیده آللوپاتی می گویند . علف های هرز به این وسیله شرایط محیطی را به نفع رشد خود تغییر داده و باعث کاهش کمی و کیفی محصول می گردند . امروزه آللوپاتی به هر گونه پاسخ مثبت و یا منفی گیاه نسبت به مواد شیمیایی تولید شده توسط گیاه دیگرتعریف می شود . روشهای مختلفی برای ورود مواد آلل شیمیایی به محیط وجود دارد . ترشح از ریشه ی زنده ،‌آبشویی از روی برگ ها ،‌ساقه ها و میوه ها ،‌آزاد شدن گاز های سمی به اتمسفر و همچنین مواد شیمیایی ممکن است از طریق آبشویی  و یا بافت های ریشه وارد خاک شوند .

5- ایجاد هزینه برای مبارزه

6- کاهش ارزش محصول زراعی : یکی از پارامترهای تعیین کننده ی قیمت مواد کشاورزی ، مقدار مواد خارجی مخلوط با محصول اصلی است . هر چه مقدار این مواد بیشتر باشد ارزش محصول کمتر است .  سیر وحشی بوی شدیدی در گندم ایجاد و آن را بد طعم می کند به طوری که ارزش غذایی را برای آرد کردن از دست می دهد .. بذر برخی علف های هرز را نمی توان از بذر محصولات زراعی جدا کرد. مثلا جدا کردن بذر پیچک از بذر غلات یا جدا کردن بذر سس از بذر یونجه تقریبا غیر ممکن است .

7-  کاهش کیفیت و خراب شدن محصولات دامی :‌ بعضی از علف های هرز تاثیر نامطلوبی روی بو،‌ مزه یا طعم محصولات دامی دارند مانند آلیسوم ، نیاله ،‌خردل وحشی ،‌بومادران ،‌کاسنی ،‌بابونه ،‌درمنه و بعضی دیگر که ریشک ،‌دندانه یا قلاب دارند مثل توق ارزش پشم گوسفندان را پایین می آورد .

8-  زیان های بهداشتی برای انسان و دام :‌حساسیت به دانه ی گرده یکی از نمونه های نامطلوب انسان و گیاه است مانند درمنه کبیر. گاهی مقدار بذر های علف های هرز سمی در مواد خوراکی به حدی افزایش می یابد که انسان را مسموم می کند . محصول فله در اغلب نقاط ایران با بذر تلخه ،‌چچم ،‌ سیاه دانه و ... آلوده است .

9-  نامرغوب شدن بذرها :‌ بذر گیاه زراعی که برای کشت انتخاب می گردد باید عاری از علف های هرز باشد.

10-  مزاحمت در برداشت محصول و افزایش هزینه

11-  میزبانی آفات و بیماری های گیاهی :‌ ویروس موزائیک فیارد ،‌اسپورهای زنگ سیاه گندم،‌ زمستان را روی علف های هرز  آگروستیس (‌چمن اروپایی )‌ وجو دم موشی می گذراند . بعضی از زنجره ها روی علف های هرز تاج خروس پناه می گیرند . زنگ زرد غلات نیز زمستان را روی زرشک و گندمیان وحشی می گذراند .

12-  ایجاد خوابیدگی در غلات :‌ خوابیدگی در غلات بیشتر تحت تاثیر عوامل ژنتیکی است اما به علت کم شدن نور و همچنین وجود برخی علف های هرز پیچنده خوابیدگی یا ورس ممکن است ایجاد شود .

13- افزایش خطر سرما زدگی در باغ ها در مناطق سردسیر : وجود علف های هرز در سطح باغ که مانع از رسیدن نور خورشید به زمین می شود و خاک زیر آن ها همچنان سرد باقی می ماند، باعث صدمه دیدن درختان می شود .

14-  ایجاد مخفی گاه در باغ ها

15- کم شدن ارزش زمین

میزان خسارت اقتصادی علف های هرز :‌

طبق‌ آزمایش ها و برآوردهای انجام شده ،‌خسارت علف های هرز در مزارع غلات ایران به طور متوسط سالیانه 25%‌و در سایر زراعت ها به مراتب بیشتر از مزارع غلات است .       

فوائد علف های هرز

 در زمین هایی که در معرض خطر آبشویی و فرسایش بادی قرار دارند وقتی در آن ها زراعت  نمی شود علف های هرز تا حدی خسارت ناشی از فرسایش و آبشویی را کاهش داده و با پوشاندن خاک از آن محافظت می کنند . علف های هرز برای پرندگان و جانوران وحشی ، غذا و پناهگاه هستند . در صورت نبودن علوفه یا مرتع مناسب ، علف های هرز خوش خوراک می توانند برای تغذیه دام ها مورد استفاده قرار گیرند . بعضی از علف های هرز در تغذیه انسان بکار می روند مانند بارهنگ ، خاکشیر قدومه و ... ، بعضی ارزش دارویی و تعدادی نیز برای تزیینات کاربرد دارند .

پایان بخش اول

 

 




طبقه بندی: علف های هرز و اکولوژی آنها، 
برچسب ها: علف های هرز،
ارسال توسط علی محمدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از مطالب exsirplantsراضی بودید؟





پیوند های روزانه