تبلیغات
گیاهان دارویی-طب سنتی - شیمی گیاهی (بخش سوم)
گیاهان دارویی-طب سنتی
وبلاگ تخصصی گیاهان دارویی و خرید و فروش گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
به فروشگاه بزرگ گیاهان دارویی و محصولات طب سنتی شفای سبز ایران خوش آمدید

بازدید : مرتبه
تاریخ : یکشنبه 21 آذر 1389
کاربرد فیتو شیمی در علوم مختلف ....

شیمی گیاهی (بخش سوم)

کاربرد فیتو شیمی در سایر رشته های مربوط به علوم گیاهی

  • علوم طبقه بندی                                        Systematic
  •  انتشار جغرافیایی گیاهان                             Phtogeography                
  • وضعیت محیطی                                       Ecology
  •  گیاهان دوره های گذشته(فسیل های گیاهی)         Palaeobotany

کاربرد فیتو شیمی در فیزیولوژی گیاهی : برای تعیین ساختمان مولکولی و تعیین بیوسنتز هورمون های گیاهی و مشاهده عملکرد این هورمون ها در سلول های گیاهی که مربوط به علم فیزیولوژی گیاهی است نیاز به فیتو شیمی می باشد.

                                            اوکسین ها

برای مثال : انواع هورمونها مانند:    سیتوکنین ها        

                                             جیبرلین ها

                                               و...

برای تشخیص و شناسایی این هورمونها از روشهای مختلف کروماتوگرافی مانند TLC، GC و  PC  استفاده می شود.

 

E کاربرد فیتو لوژی در پاتولوژی گیاهی

برای تشخیص بعضی از بیماری های گیاهی که برای پی بردن به آن نیاز به آزمایشات شناسایی ترکیبات شیمیایی موجود در گیاهان است. مانند فیتو توکسین ها (موادی که توسط میکروبها و قارچ هایی که گیاهان عالی را آلوده نموده اند تولید می شود) و فیتو آلکسین ها (موادی که توسط گیاهان عالی در مقابل میکروب ها تولید می گردد).

بسیاری از متابولیت های ثانویه که در گیاه ساخته می شوند ، ممکن است نقش دفاعی داشته باشند یعنی گیاه برای دفاع از خود آنها را تولید کند. مثلاً دسته ای از این متابولیت های ثانویه، آلکالوئید ها و فنول ها هستند که ممکن است در گیاه نقش دفاعی داشته باشند لزا کسانی که به علم پاتولوژی می پردازند نیاز به آشنایی با علم فیتو شیمیایی دارند تا بتوانند این مواد را شناسایی و بررسی کنند. برای مثال: شناسایی  

فیتو آلکسین ها ، که نقش دفاعی را در گیاه دارند می توانند ترکیبات زیر را شامل باشند:

ß سزگویی ترپنوئید ها (از واحد های پنج کربنه ساخته می شوند) مانند ریشی تین حاصل از سیب زمینی

 سیب زمینی فیتو الکسینی  تولید می کند به نام ریشی تین که از دسته سزگویی ترپنوئید ها می باشد

ß ایزوفلاونوئیدها مانند پیزاتین                    

ß استیلنی ها مانند ویرون اسید

ßترکیبات فنولی مانند Orchinol حاصل از انواع زنبق ها 

زنبق ها فیتو الکسینی  تولید می کند به نام Orchnol که از دسته فنول ها می باشد

E کاربرد فیتوشیمی در اکولوژی گیاهی

 dاثر یک گیاه بر حیوانات منطقه ؛ برای مثال گیاه ترکیب شیمیایی از خود تولید کند که برای حیوانات سمی و خطرناک باشد و یا گیاه برای حیوان بد مزه شود.مانند آلکالوئیدها و گلیکوزید های قلبی ویا گلیکوزید های دانه خردل که سمی و خطرناک هستند.

هر ترکیبی که در گیاه سنتز می شود می تواند جلب کننده غذایی و یا دور کننده حیوانات باشد. و یا اثرات هورمونی بر روی حشرات داشته باشند .

 dاثر یک گیاه برگیاهان دیگر؛ بعضی از گیاهان با تراوش مواد شیمیایی از برگ (بیشتر این مواد از دسته ترپن های فرار هستند)و یا ریشه خود بر روی رشد گیاهان مجاور خود اثر می گذارند و از رشد آنها جلوگیری می کنند به این مواد اصتلاحاً ترکیبات Allelopathic می گویند.

E کاربرد فیتوشیمی در فسیل شناسی گیاهی

 شناسیی ترکیبات که در فسیل های گیاهی موجود هستند نیز به کمک علم فیتوشیمی می باشد.

E کاربرد فیتوشیمی در طبقه بندی گیاهان

از روی ترکیبات شیمیایی مشابه ای که گیاهان تولید می کنند می توان خانواده آنها را شناسایی کرد و یا آنها را در یک گروه قرار داد به این کار Chemotaxonomy (علم بررسی گیاهان در یک گروه مشخص) گویند.

کروماتوگرافی گازی(GC)

كروماتوگرافی گازی  یک روش فیزیکی  جداسازی عصاره است . با تبدیل كردن عصاره مورد نظر به بخار یا گاز و عبور آن از یك فاز ساكن اجزاء‌سازنده‌اش را از یكدیگر جدا می‌كنند. حاصل این جداسازی تعیین نوع و مقدار اجزاء سازنده درمخلوط است.یا به عبارت دیگر اطلاعات کمی و کیفی مواد موجود در عصاره را مشخص می کند.

این نوع کروماتوگرافی برای شناسایی اسانس ها و ترکیبات فرار و ترکیباتی که نقطه جوش پایین دارند استفاده می شود.

? نکته : شرط جداسازی یك مخلوط بوسیله روش كروماتوگرافی گازی آن است كه نمونه مورد آزمایش در حین حرارت و تبدیل شدن، به گاز تجزیه نشود .

اجزای کروماتوگرافی گازی :

1-             ستون:لوله باریک (قطرتا 1mm) و طویل(تا 16m هم می رسد) که از جنس فلز بوده و به صورت مارپیچ درون Oven (گرم کننده) قرار دارد.  ستون از فاز ثابت پر می شود.هرچه طول لوله بیشتر باشد خالص سازی بهتر انجام می شود.

2-             دستگاه گرم کننده: جهت گرم کردن ستون از350- 50 درجه سانتی گراد

3-             فاز گازی : از یک گاز بی اثر مانند آرگون یا ازت می باشد که نمونه را پس از حل کردن در اتر یا هگزان از ابتدای ستون وارد فاز گازی می کنند.

4-             Detector (شناسا گر) : برای تشخیص ترکیبات خارج شده از ستون استفاده می شود و انواع مختلف دارد که یک از آنها Mass spectrometry (طیف سنج جرمی) می باشد که مستقیماً وزن مولکولی و ساختمان اجسام موجود در عصاره را تشخیص می دهد.از دتکتور های دیگر می توان به دتکتور یونیزاسیون شعله ای و دتکتور جلب کننده الکترون اشاره کرد.

روش کار کروماتوگرافی گازی:

عصاره را همراه یک گاز بی اثر ازدرون ستون حاوی ماده جاذب عبورمی دهند.گاز حامل باید یک گاز بی‌اثر باشد تا با فاز ساکن، حلال و یا نمونه واکنش ندهد، به همین دلیل معمولاَ از نیتروژن یا هلیم استفاده می‌شود. در دمای ثابت، فشار و سرعت جریان گاز به طرف ستون را با تنظیم کننده فشار و جریان سنج، ثابت نگه می‌دارند.

در کروماتوگرافی گازی، فاز متحرک یک گاز است. فاز ساکن یک مادة جاذب جامد یا مایع پوشش داده شده و یا دارای پیوند با یک جامد بر روی دیواره ستون است. اگر فاز ساکن جامد باشد، روش را کروماتوگرافی گاز- جامد (GSC) و اگر فاز ساکن مایع باشد، روش را کروماتوگرافی گاز- مایع (GLC)  می‌نامند. هر چند هر دو روش در تجزیه به کار می‌روند ولی GLC بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.جدا شدن اجزای یک نمونه فرار در GLC بر اساس تقسیم آنها بین دو فاز مایع و گاز است. نمونه در فاز متحرک حل شده و فاز ساکن یک مایع دیرجوش است که به صورت لایة نازکی       (μm 5 - 0/25)  بر روی ذرات یک جامد گسترده شده است.

نموه مورد مطالعه را با اتر یا هگزان حل کرده و به دستگاه تزریق می کنند بعد نمونه از محفظه تزریق وارد جریان گاز بی اثر شده و همراه گاز وارد ستون شده جریان می یابد و اجزای آن بر حسب ضریب توزیع خود بین دو فاز گاز-مایع (GLC) ویا گاز- جامد (GSC)  تقسیم می‌شوند.. در نتیجه اجزای موجود در نمونه بر حسب تمایلی که ستون برای نگهداری آنها دارد از یکدیگر جدا شده و به وسیله عبور گاز حامل،‌اجزاء عصاره جدا می‌شوند و وارد دتکتور شده و ثبت کننده آنها را به صورت پیک هایی نشان می دهد. با مطابقت دادن هریک از پیک ها با پیک استاندارد ترکیبات بدست آمده را شناسایی می کنند.

در این نوع کروماتوگرافی ماهیت فاز ثابت و درجه حرارت عملیات بسیار مهم وتعیین کننده است

 

جنس فاز ثابت در ستون بسیار مهم است زیرا بر اساس جنس فاز ثابت می توان ترکیبات گوناگون را جدا کرد.قابل ذکر است که تفاوت بین ستون های مختلف به خاطر جنس فاز ثابت آنهاست . یا به عبارت دیگر جذب یا عدم جذب ترکیبات در ستون به جنس فاز ثابت بستگی دارد. مثلاً اگر جنس فاز ثابت غیر قطبی باشد وقتی نمونه تزریق می شود ترکیبات قطبی زودتر خارج می شوند وترکیبات غیرقطبی به ستون می چسبند.و دیرتر بر حسب مقدار پلاریته خود از ستون خارج می شوند. ترکیبات براساس پلاریته های مختلف جذب ستون می شوند و در زمانهای مختلف از آن خارج می شوند.

  ترکیبات فاز ثابت درکروماتوگرافی گازی         

     ترکیبات غیر قطبی    :

 1-  روغن های سیلیکون(200-2500c)2 - پارافین (1000c) (می توان ستون را حرارت داد)

  3- اسکوالن (750c)

ترکیبات نیمه قطبی:

 الکل ها با نقطه جوش بالا و استرهای آنها (100-2250c)

                                                                                         

 ترکیبات شدیداً قطبی :

پروپیلین گلیکول ها و استرهای مربوطه (2250c)              

 

گازهای حامل مورد استفاده در کروماتوگرافی گازی                                                     

  1- هیدروژن 2- هیلیوم 3- نیتروژن 4- آرگون

 

کاربرد گاز کروماتوگرافی در گیاه شناسی

برای بررسی روغن های فرار ، اسیدهای گیاهی ، برخی آلکالوئیدها(تریاک،تنباکو،شوکران و مشتقات تروپان)،برخی رزین ها،ترکیبات استروئیدی و اندازه گیری باقی مانده حشره کش ها بر روی غلات.

     1                        4                                    8           9


طبقه بندی: شیمی گیاهی(Phytochemicals)، 
برچسب ها: کروماتوگرافی گازی، شیمی گیاهی، Detector، اجزای کروماتوگرافی گازی، GC، فیتوشیمی در طبقه بندی گیاهان، فیتوشیمی در اکولوژی گیاهی، فیتو آلکسین ها، فیتو لوژی در پاتولوژی گیاهی، فیتو شیمی در فیزیولوژی گیاهی، کاربرد فیتو شیمی،
ارسال توسط علی محمدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از مطالب exsirplantsراضی بودید؟





پیوند های روزانه