تبلیغات
گیاهان دارویی-طب سنتی - شیمی گیاهی (بخش7)
گیاهان دارویی-طب سنتی
وبلاگ تخصصی گیاهان دارویی و خرید و فروش گیاهان دارویی و داروهای گیاهی
به فروشگاه بزرگ گیاهان دارویی و محصولات طب سنتی شفای سبز ایران خوش آمدید

بازدید : مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 8 دی 1389
بررسی هیدرزات های کربن و....

بنام خداوند جان و خرد

ادامه کربوهیدرات ها(قند ها)

همانطور که قبلاً شرح داده شد قندها جزء متابولیت های اولیه هستند و نقش تغذیه ای را در گیاه بر عهده دارند. در ساختمان شیمیایی این ترکیبات سه عنصر کربن،هیدروژن واکسیژن وجود دارد. همچنین به این ترکیبات  پلی هیدروکسی گویند زیرا چندین گروه OH در ساختمان انها وجود دارد.

کربوهیدرات ها بر اساس این که چند عامل قندی در آنها وجود دارد به دسته های مختلف طبقه بندی می شوند. که به شرح زیر می باشد:

1- مونوساکاریدها :اگر یک عامل قندی در ترکیب وجود داشته باشد به آن قند مونو ساکارید گویند. مونوساکارید ها براساس تعداد کربن ها تشکیل شده خود به دسته های زیر طبقه بندی می شوند:

1- اگر مونو ساکارید از سه کربن ساخته شده باشد به آن کربوهیدرات سه کربنه گویند.مانند :گلیسرآلدئید و دی هیدروکسی استون ، که هرکدام شامل سه کربن می باشند و از آنجایی که دارای هیدروژن و کربن و اکسیژن هستند و همچنین عامل الکلی دارند جزء کربو هیدرات ها طبقه بندی می شوند(در چرخه کرپس استفاده می شوندê).

2- ممکن است مونوساکارید چهار کربنه باشد مانند: اریتروز(چهار کربنه ها معمولاً به صورت آزاد وجود ندارند).

3- ممکن است مونوساکارید پنج کربنه باشند و حلقه های قندی پنج ضلعی را تشکیل دهند. به این قند های پنج کربنه فورانوز گویند. از قند های پنج کربنه می توان به ریبوز(در ساختمان RNA اسیدهای نوکلئیک وجود دارند) ، گزیلوز ، آرابینوز و رامنوز اشاره کرد.

4- ممکن است مونوساکارید شش کربنه باشند و حلقه های قندی شش ضلعی را تشکیل دهند. مونوساکارید های شش کربنه معمولا به صورت آزاد و یا متصل به مواد دیگر هستند مثلاً : ممکن است یک عامل قندی با یک عامل غیر قندی با هم ترکیب شود که در آن صورت به ترکیب گلیکوزید گویند.

گلیکوزید ها از یک عامل قندی و یک عامل غیر قندی تشکیل شده اند. در تاثیر فیزیولوژیکی و دارویی  گلیکوزیدها عامل قندی هیچ نقشی ندارد و معمولاً برای افزایش حلالیت ترکیب حائز اهمیت می باشند. به بخش قندی گلیکوزید آگلیکن و به بخش غیر قندی آن گلیکون گویند.

5- ممکن است مونو ساکارید هفت قندی باشد مانند: هپتولز

 

قندها به صورت حلقوی در طبیعت وجود دارند و نامگذاری آنها اینگونه است که اگر حلقه شش کربنه باشد به آن حلقه پیرانوز گویند و اگر پنج کربنه باشد به آن فورانوز گویند.

ê یک قند شش کربنه وجود دارد که حلقه پنج ضلعی تشکیل می دهد این قند فروکتوز می باشد و آن را با نام فروکتوفورانوز می شناسند.

دیگر قند های شش کربنه را این گونه نامگذاری می کنند

گلوکزß گلوکوپیرانوز                     گالاکتوزß  گالاکتوپیرانوز

 

در شکل بالا کلوکز را با نام D-Glucose   مشاهده می کنید حرف D قبل از اسم به دلیل این است که گلوکز نور پلاریزه را به سمت راست منحرف می کند در فروکتوز نیز همین اتفاق می افتد و آنرا :

D-Froctose  می نامند. فرق گلوکز و فورانوز در این است که گلوکز دارای عامل آلدئیدی است وفروکتوز درای عامل کتونی است و به خاطر همین عامل کتونی است که میل به تشکیل حلقه پنج ضلعی دارد.(کتون:در کتون کربن عامل کربنی به کربن وصل است و آلدئید: کربن عامل کربنی به هیدروژن وصل است).

دو نوع گلوکز وجود دارد- D – Glucose   α  و   - D- Glucuseβ که فرق این دو در این است که در در بتا OH کربن یک در بالاست در حالی که در آلفا OH در کربن یک در پایین قرار دارد(در شکل نشان داده شده است) این دو گلوکز به عنوان ایزومر فضایی هم هستند .

 فرکتوز تنها قندی است که علارقم شش کربنه بودن شکل حلقوی آن به صورت حلقه پنج کربنه است علت این امر در فروکتوز همان وجود عامل کتونی می باشد.

در طبیعت قند های پنج کربنه به وفور یافت می شود که نمونه بارز آن قند ریبوز است که در RNA همه سلولهای زنده وجود دارد.

قندهای شش کربنه معمولاً به صورت آزاد و به مقدار خیلی زیاد در طبیعت وجود دارند  یکی از مهمترین آنها گلوکز است . گلوکز یک قند احیا کننده است که علت آن وجود عامل آلدئیدی در ساختمان آن می باشد        

(تمام قند هایی که عامل الدئیدی دارند احیا کننده هستند). برای تشخیص احیا کنندگی قند از محلول فهلینگ استفاده می شود .و در صور تی که قند احیاکننده باشد با ترکیب آن با محلول فهلینگ از خود رسوب آجری به جا می گذارد.(از محلول فهلینگ برای شناسایی قند ها استفاده می شود). از آنجا که فروکتوز یک قند احیا کننده نیست(عامل آلدئیدی ندارد) با محلول فهلینگ هیچ عکس العملی از خود نشان نمی دهد.

عامل آلدئیدی در گلوکز به آن اجازه می دهد تا گلوکز یک درجه اکسید شود . از اکسید عامل آلدئیدی اسید به وجود می آید . که این اسید به صورت  COOH  می باشد و سبب تشکیل اسیدها اورونیک می شود. یا به عبارت ساده تر محصول اکسیداسیون قند ها اسید های اورونیک می باشند.

در یک عصاره گیاهی می تواند به جای قند  اکسید شده قند وجود داشته باشد یعنی اسید اورونیک آن قند وجود داشته باشد که در این صورت ترکیبات اینگونه خوانده می شوند:

اکسید شده گلوکز ß گلوکورونیک اسید نامیده می شود یا به عبارت دیگر حاصل اکسیداسیون گلوکورونیک اسید ، گلوکز می باشد. (COOH به جای عامل آلدئیدی می نشیند)

اکسید شده گالاکتوزß گالاکتورونیک اسید نامیده می شود  یا به عبارت دیگر حاصل اکسیداسیون گالاکتورونیک اسید ، گالاکتوز می باشد.

دوقندی ها

اگر دو واحد قندی با هم ترکیب شوند دی ساکاریدها(دوقندی ها) را تشکیل می دهند.مانند:

ساکاروزß از ترکیب دو قند گلوکز و فروکتوز تشکیل می شود. این قند در چغندر قند و نیشکر وجود دارد.

مالتوز: گلوکز + گلوکز (قند مالتوز از هیرولیز نشاسته جو توسط آنزیم ویاستاز به دست می آید) . 

نشاسته یک پلی گلوکز است زیرا از واحدها گلوکز به صورت خطی یا شاخه دار تشکیل شده است. از نهایت هیدرولیز نشاسته می توان واحدهای تک گلوکز و یا دوقندی مالتوز و یا مخلوطی از هردو را بدست آورد. در صورت ناقص انجام شدن هیدرولیز ممکن است دکسترین تشکیل شود (به واحدهای بهم چسبیده گلوکز دکسترین گویند). 

لاکتوزßواحد های تشکیل دهنده آن گلوکز +گالاکتوز  (در شیر یافت می شود).

سلوبیوز: گلوکز + گلوکز (از شکست آنزیمی سلولز دی ساکاریدی به نام سلوبیوز به وجود می آید)

فرق مالتوز و سلوبیوز :

مالتوزاز اتصال –D-Glucose : ساخته می شود و سلوبیوز از اتصال α- D- Glucose  ساخته می شود.

 @فرق نشاسته با سلولز نیز همین گونه است. بدین ترتیب که نشاسته از واحد های –D-Glucose β تشکیل شده است و ازشکست نشاسته ؛ مالتوز تشکیل می شود در حالی که سلولز از α- D- Glucose ساخته شده و از شکست آن سلو بیوز تشکیل می شود.

تره هالوز ß گلوکز + گلوکز  (قندی است که در یک نوع قارچ به نام اِرگوت و مخمر وجود دارد و در گیاهان آلی یافت نمی شود) دو واحد تشکیل دهنده تره هالوز یکی –D-Glucose β و دیگری                  α- D- Glucose می باشد.

سوفوروز : گلوکز+ گلوکز (قندی است که در گیاه Sophora Japonica یافت می شود و بسیا کم یاب است)

قند هایی که بیشتر باید مورد توجه قرار گیرند:1- سوکروز2- مالتوز3- سلوبیوز. چون بیشتر با آنها سرو کار داریم.

 

سه قندی ها

اگر سه واحد قندی با هم ترکیب شوند تشکیل تری ساکارید یا سه قند را می دهند.بخش قندی گلیکوزید ها و استرو فانتوس ها از نوع قندهای تری ساکارید می باشند.

بررسی چند نمونه از تری ساکاریدها:

Gentianose ß گلوکز+ گلوکز+ فروکتوز  (این سه قندی در گیاهان Gentiana spp یا فت می شود).

Melezitose ß گلوکز + فروکتوز + گلوکز     (در مان Larix یافت می شود) مهم

Planteose ß  گلوکز + فروکتوز + گالاکتوز  (در دانه های پسیلیوم Psyliumیافت می شود)

Raffinose ß گالکتوز + گلوکز + فروکتوز    (در بسیاری از دانه ها مانند دانه پنبه یافت می شود)

Ramninose ß رامنوز + رامنوز +گالاکتوز   (در گیاه Ramnus infectoria  یافت می شود)

 

چهار قندی ها

 

اگر چها واحد قندی با هم ترکیب شود تشکیل تترا ساکارید را می دهد. مانند:

Stachyose   ویا Manneotetrose  ß گالاکتوز + گالاکتوز + گلوکز + فروکتوز (در گیاه     Stachys   Japonica   و مان  Fraxinus ornus   یافت می شود)

همچنین بعضی از گلیکوزید های دیژیتالیس نیز دارای تترا ساکارید می باشند.

 

بررسی بیوسنتز ساکاروز:

ابتدا گلوکز با ماده ای به نام UDP (اُریدین دی فسفات) ترکیب می شود. این ترکیب شدن به این علت است که گلوکز از حالت ترکیب ناپذیری خارج شود و تمایل به اتصال با قند دیگر را داشته باشد.(برای خارج شدن از حالت پایدار و رسیدن به حالت فعال باید فسفوریله شود).بعد از فعال شدن گلوکز با فروکتوز 6- فسفات تحت تاثیر سوکروز فسفات سنتتاز ترکیب می شود و در نتیجه UDP از آن کنده شده و سوکروز 6- فسفات تشکیل می شود سپس سوکروز 6- فسفات تحت تاثیر آنزیم سوکروز فسفاتازPi(گروه فسفات)  از آن کنده شده وسوکروز تشکیل می شود.  

ادامه در بخش8


  1                        4                                    8           9

 




طبقه بندی: شیمی گیاهی(Phytochemicals)، 
برچسب ها: چهار قندی ها، سه قندی ها، کربوهیدرات ها(قند ها)، مونوساکاریدها، دوقندی ها،
ارسال توسط علی محمدی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از مطالب exsirplantsراضی بودید؟





پیوند های روزانه